دل‌نوازها

«سفر به دیگر سو» «ضبط اجرای زنده واشنگتن» یادواره «شمس تبریزی» در سال ۱۹۹۸ میلادی با آواز و آهنگسازی «شهرام ناظری» و نوازندگی و تنظیم «گروه دستان» است که بر روی اشعاری از «مولانا» اجرا شده و توسط «انتشارات سروش» منتشر شده است.

ترکیب کلی این اثر بر اساس نگرش و جهان بینی عارف بزرگ قرن هفتم، «شمس تبریزی» پی ریزی شده است. همان طرز تفکری که به عنوان «خط سوم» شالوده «عرفان ایرانی» را تشکیل می دهد و عرفا و فلاسفه بزرگ سرزمین مان طی هزاره اخیر پیوسته از آن سخن رانده اند و «حضرت مولانا» در این باره فرموده است:

موسیقی این اثر نیز برای بیان چنان اندیشه و طرز تفکری که راه های نارفته و عوالم کشف نشده را پیشنهاد میکند کوشیده است تا با ایجاد تغییراتی در تدوین و اجرا خود را با آن فلسفه هماهنگ سازد. در این اثر نوع لحن با آنچه که ما با عنوان لحن آوازخوانی «دوره قاجار» از اساتید خود آموخته ایم تفاوتهایی دارد چرا که با ادای آن الحان شاید به مقصود خود نمی رسیدیم، بنابراین لحن آوازخوانی به دور از تکرار و تقلیدهای متداول خود را به فرهنگ شعر «مولانا» که همان عرفان حماسی ایران است نزدیک نموده تا دیگر از آن رگه های منفی که ریشه در ناخودآگاه جمعی گذشته تاریک کشورمان داشت اثری نباشد. سعی شده است برخورد سازها و آواز و هماهنگی آنها با توجه به جوهره «موسیقی سنتی» به الگوی ساختاری شعر عرفانی ایران شبیه باشد، اشعاری که همچون امواج دریا سرشار از تحرک و پویایی است و بیانی متناسب را طلب می کند. بنابراین کلمات با نوع بیان ویژه ای به یکدیگر پیوند میخورد و تحریرها نیز حرکت بیشتری دارند و برخی مواقع به صورت کاملا ریتمیک ادا میشوند. از آنجا که این تغییرات دستاورد سالها تجربه و مطالعه در فرهنگ و هنر ایران بوده است لذا ارایه توضیحی کوتاه در مورد آن ضروری می نمود. موسیقی این اثر با چنین ذهنیتی شکل گرفته و تلاش می کند تا گونه ای از موسیقی سنتی را که در واقع «موسیقی سنتی دوران ماست» در کنار دیگر انواع ارزشمند آن بازشناساند. پیوند میان اعضای گروه و هماهنگی و همراه بودن آن ها مهمترین عاملی بوده که ما را در راه رسیدن به هدفی که به آن اشاره شد یاری کرده به گونه ای که میتوان نوعی وحدت و یکپارچگی را در کل اثر شاهد بود. در واقع اعضای گروه در باز آفرینی این اثر سفری را به همراه یکدیگر آغاز می کنند که با حالاتی از آرامش و «مراقبه» آغاز می شود و به تدریج به اوج خود که همان شور و «سماع» است می رسد، ما این سفر را «سفر به دیگر سو» نام نهاده ایم.

آواز: شهرام ناظری
آهنگساز: شهرام ناظری
نوازندگان: گروه دستان
تنظیم: گروه دستان

نوازندگان گروه دستان:
سه تار: حمید متبسم
سه تار: کیهان کلهر
دف و تنبک: پژمان حدادی
بربط: حسین بهروزی نیا

فهرست:
۱. در عاشقی پیچیده ام ساخته شهرام ناظری
۲. ساز و آواز
۳. گروه نوازی با آواز
۴. آب حیات عشق ساخته شهرام ناظری

برگرفته از جلد اثر و تارنمای رسمی شهرام ناظری

«نغمه های فراموش شده راه ابریشم» به انگلیسی «Lost Songs of the Silk Road» نام آلبوم بداهه نوازی و بداهه خوانی «هندی-ایرانی» به وسیله گروه «غزل» با عضویت «کیهان کلهر»، «شجاعت حسین خان» (Shujaat Husain Khan)  و «سواپان چادوری» (Swapan Chaudhuri) است که در سال ۱۹۹۷ اجرا و در سال ۱۹۹۸ توسط انتشارات «Shanachie Records» منتشر شده است.

«شجاعت حسین خان» (Shujaat Husain Khan) موسیقی دان و نوازنده «سی تار» و «سواپان چادوری» (Swapan Chaudhuri) نیز نوازنده «تبلا» است.

«شهرام ناظری و گروه دستان» نام آلبوم موسیقی حاصل اجرای فرانسه در سال ۲۰۰۱ است که توسط انتشارات «Long Distance/France» منتشر شده است. مدت زمان این آلبوم ۱۱ قطعه ای ۴۷ دقیقه و ۵۰ ثانیه و شامل اشعار «شمس تبریزی» و اشعار محلی کُردی است و در ایران نیز منتشر نشده است. «شهرام ناظری» در این آلبوم به نوازندگی «دف» نیز پرداخته است.

برگرفته از جلد اثر و Avax Home

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

دوستان عزیز کُرد زبان توجه داشته باشند که نام دو تراک آخر از زبان انگلیسی به فارسی برگردانده شده است. خواهشمندیم در صورت تمایل درستی یا نادرستی ترجمه را بیان نمایید. بسیار سپاسگزار خواهیم شد کسی از عزیزان بتواند متن تراک های کُردی را در اختیار «دلنوازها» قرار دهد تا برای سایر میهمانان عزیز بر روی وبلاگ منتشر کنیم.

«ساز خاموش» عنوان آلبوم «موسیقی سنتی ایرانی» است با صدای «محمدرضا شجریان» و موسیقی «حسین علیزاده» که در سال ۱۳۸۶ منتشر شده است. این آلبوم بخش اول کنسرتی است که آذر ماه سال ۱۳۸۴ در «تالار بزرگ کشور» در تهران برگزار شده است. این آلبوم در آواز دشتی است و اشعار آن از عطار،‌ حافظ، مولوی و محمدرضا شفیعی کدکنی است. مدت زمان این آلبوم ۴۸ دقیقه و ۱۱ ثانیه و ناشر آن «دل آواز» است.

هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
موسیقی: حسین علیزاده
تار: حسین علیزاده
کمانچه: کیهان کلهر
تنبک: همایون شجریان

فهرست:
۱. پیش‌ درآمد دشتی                       ساخته یوسف فروتن
۲. تار و کمانچه
۳. ساز و آواز دشتی                        شعر از عطار و حافظ
۴. تصنیف دشتی «مرا رها کن»           به یاد «سید علی اصغر کردستانی»     شعر از مولانا
۵. تار
۶. آواز «خسرو شیرین»                    غزل از حافظ
۷. ساز و آواز دشتستانی                  به یاد «غلامرضا دادبه»
۸. تصنیف «ساز خاموش»                  شعر از محمدرضا شفیعی کدکنی

برگرفته از جلد اثر، ویکیپدیا و دل آواز

«سرود مهر» نام آلبوم موسیقی سنتی است با صدای «محمدرضا شجریان»، همخوانی «همایون شجریان» و موسیقی «حسین علیزاده» که در سال ۱۳۸۶ منتشر شده است. این آلبوم بخش دوم کنسرتی است که در آذر ماه سال ۱۳۸۴ در «تالار بزرگ کشور» در تهران برگزار شده است. این آلبوم در آواز بیات ترک و افشاری است و اشعار آن از عطار،‌ حافظ، سعدی و سهراب سپهری است. این آلبوم  در فروردین سال ۱۳۸۶ و همانند دیگر آثار «محمدرضا شجریان» توسط شرکت فرهنگی و هنری «دل آواز» منتشر شده است.

يكی از ويژگی‌ های اين آلبوم خطاطی زيبايی است كه توسط «يدالله كابلی» بر روی آنها اجرا شده است. كنسرت بزرگ «محمدرضا شجريان» آذرماه ۱۳۸۴ در تالار بزرگ كشور با صدابرداری «ريموند موسسيان» برگزار شد.

هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
موسیقی: حسین علیزاده
تار: حسین علیزاده
کمانچه: کیهان کلهر
تنبک: همایون شجریان
همخوان آواز: همایون شجریان

فهرست:
۱. آواز بر روی قطعه ضربی«نجوا»               شعر از حافظ
۲. کمانچه
۳. ساز و آواز بیات ترک «با که گویم راز»       شعر از سعدی
۴. چهار مضراب همراه آواز                        ادامه شعر سعدی
۵. مثنوی بیات ترک «غم پرست»                غزل از حافظ
۶. تصنیف قدیمی «ای سلسله موی»
۷. تکنوازی تار
۸. آواز بر روی قطعه ضربی «رخس راز»         شعر از عطار
۹. ادامه ساز و آواز عراق                          ادامه شعر عطار
۱۰. تصنیف «نیایش»                               شعر از سهراب سپهری

برگرفته از جلد اثر، دل آواز، ویکیپدیا و خبرگزاری فارس

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

«بی تو بسر نمی شود»، عنوان آلبوم موسیقی است با صدای «محمدرضا شجریان» که در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات «دل آواز» منتشر شد. این آلبوم در «دستگاه» «نوا» و «آواز بیات کُرد» و بر اساس ساخته‌های «حسین علیزاده» است. اشعار این آلبوم از سروده‌های «مولانا»، «بابا طاهر»، «حافظ» و «عطار» است. این آلبوم در سال ۲۰۰۱ نامزد دریافت جایزه ارزشمند «گرمی» شد. جايزه «گرمی» که آکادمى ملى هنرها و صنايع ضبط موسيقی آمريکا هر ساله به تازه هاى جهان موسيقى و هنرمندان اين رشته هنری اهدا مى کند از مهم ترين جوايز موسيقى در آمريکاست.

فهرست:

۱. مقدمه نوا
۲. ساز و آواز «بی همگان به سر شود»                     شعر مولانا
۳. قطعه «مُطرب دل» از                                        شعر مولانا
۴. قطعه ضربی نوا
۵. قطعه چهار مضراب نوا
۶. ساز و آواز «ره میخانه» در آواز بیات کرد                   شعر عطار
۷. تصنیف «غم با طبیبان» در آواز بیات کرد                   شعر حافظ
۸. تصنیف «دل دیوانه» در آواز بیات کرد                       شعر باباطاهر
۹. مثنوی نوا: «چون تو جانان منی» در دستگاه نوا         شعر عطار
۱۰. تصنیف «ب‍ی تو بسر نمی‌شود» در دستگاه نوا         شعر مولانا
۱۱. تصنیف «غم عشق» در دستگاه سه‌گاه                شعر علی اکبر خان شیدا 

بی همگان به سر شود بی ‌تو به سر نمی‌شود               داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود
دیده عقل مست تو چرخه چرخ پست تو               گوش طرب به دست تو بی‌ تو به سر نمی‌شود

برگرفته از جلد اثر، ویکیپدیا دانشنامه آزاد و آهنگ سرا

آلبوم «تا بی‌کران دوردست» نتیجه‌ی «بدیهه‌سازی» بر پایه‌ی موسیقیِ ایران و موسیقیِ تركيه به نوازندگیِ «کیهان کلهر» و «اردال ارزنجان» است که نخستین بار به‌سال ۱۳۸۷ به‌دست «آوای دوست» به مدت ۶۰ دقیقه منتشر شد.

گرچه ردپاى آهنگ‌سازىِ «کیهان کلهر» در تمام قطعه‌ها پيدا است، اما آهنگ‌سازى‌ آلبوم مشترک است. در واقع روى اين نغمه‌هاى محلى كه سال‌ها پيش از اين ساخته شده‌اند فكر شده و مقام‌هاى مناسبِ آن انتخاب شده‌اند. در بخش‌هاى گوناگون گاه صدايى شبيه به صداى سازهاى كوبه‌اى هم شنيده مى‌شود که صدای ضربه‌های كوتاه روى «باغلاما» است. «کیهان کلهر» نشان داده علاقه‌مند نيست سرش را شلوغ یا گروه‌اش را بزرگ‌تر کند. فضای آلبوم «تا بی‌کران دوردست» بر پایه‌ی مشترکات موسیقی مرسوم در دو منطقه و ناشی از احساس و اندیشه‌هایی است که «کیهان کلهر» و «اردال ارزنجان» به بیان آن نشسته‌اند. «تا بيكران دوردست» ۱۱ تراک دارد. ۱۱ تراكى كه نام ندارند و بر نغمه‌هاى بومى بنا شده‌اند و از دلِ تكرارها و حركت‌هاى دَوَرانىِ سازها نوایی نو نشر كرده‌اند. «کیهان کلهر» «موسيقىِ كُردى» را انتخاب كرده و بر خلافِ آن‌که به نظر مى‌رسد ممكن است اين موسيقى دست و پاى او را ببندد، اما او در اين موسيقى عميق‌تر شده است، هر از گاهى به سطح آمده و باز در عمق موسيقى فرو رفته است. «تا بی‌كران دوردست» را می‌توان گفت‌وگوی دو رفيق دانست كه پس از سال‌ها، هم را می‌بینند و از هر در سخن می‌گویند، از عشق، قهر، جنگ، آشتى، غم، شادى و هر آن‌چه که مى‌توان از پس سال‌ها دورى در ۶۰ دقیقه بيان كرد.
 
در قطعات اول «باغلاما» بارها از «كمانچه» دعوت مى‌كند و صداى «كمانچه» از دورها آهسته نزديک مى‌شود. «باغلاما» آواهاى تُرک و گاه تركمن مى‌نوازد و «كمانچه» تم‌هاى ملودىِ كُردى و سپش جُفت می‌شوند و حرف‌هاشان را از زبان هم مى‌زنند. برخلافِ نواى دو ساز اما لحن‌ها شبيه‌اند. «كيهان كلهر» مى‌گويد: «اين آلبوم پيشرفته‌ترين دونوازى‌ است كه تا امروز در زندگى حرفه‌اى‌ داشته‌ام، به ویژه اين‌كه فرهنگ اين دو موسيقى یکی‌ست، زیرا «موسيقى آسياى مركزى» و «موسیقیِ آناتولی» يكى است، آدم‌هاى آن هم مثل هم فكر مى‌كنند و موسيقى‌شان هم يكى است، برخى از مقام‌هاى موسيقىِ اين نواحى از مقام‌هاى ايرانى گرفته شده است و طبيعى است كه اين خويشاوندى جايى درز پيدا كند. مانند مثال نامیِ دوقلوهایی كه در دو كشور جدا از هم زندگى كرده‌اند و ممكن است به يک زبان حرف نزنند، اما شباهت‌شان از فرسنگ‌ها فاصله پيدا است. «كيهان كلهر» سال‌ها است در خَلقِ آواهاى جديد موسيقى فعاليت مى‌كند و هيچ وقت نخواسته كار امروزش شبيهِ ديروز باشد. شايد به همين دليل مدام در سفر است و پس از سفر که در آن چند كنسرت برگزار می‌کند، با نگاهى نو به موسيقىِ باز مى‌گردد. اين سفرها براى «کیهان كلهر» به رُكن زندگى‌اش تبديل شده‌اند. از اين سفرها گاه سوغات می‌آورد و گاه سوغات مى‌برد.

«کیهان كلهر» يک سال است كه در اين سفرها با «اردال ارزنجان» نوازنده‌ی تُرک «باغلاما» هم‌كارى می‌كند و بيش از بيست كنسرت در «آمريكا»، «اروپا» و «تركيه» با او برگزار كرده و «تا بی‌کران دوردست» نخستين هم‌كاریِ اين دو است. «اردال ارزنجان» برجسته‌ترين شاگرد «عارف ساغ (Arif Sağ)» است و دراين آلبوم سعى داشته مقام‌هاى اصلى «موسيقىِ علویِ تركيه» را كنار مقام‌هاى موسيقىِ كُردى بنوازد. «باغلاما»، سازى كه علوى‌ها مى‌نوازند به «تنبور» نزديک است سازى آیینی است، آن‌گونه كه «تنبور» در ايران دارد آرام به موسيقى شهرى راه می‌یابد، «باغلاما» نیز اين راه را اما از ۳۰ـ۲۰ سال پیش‌تر آغاز كرده و اكنون به ركنِ «موسيقى ملى تركيه» تبديل شده است. اين‌ها سخنِ «كيهان كلهر» است در مورد «موسيقى علوی‌ای» كه كنار «موسيقىِ كُردى ايران» آمده است.

کیهان کلهر (غیر رسمی) و جلد آلبوم

«فریاد» آلبوم موسیقی سنتی با آواز «محمدرضا شجریان» و هم‌خوانیِ «همایون شجریان» است که آهنگ‌سازیِ آن‌را «حسین علیزاده»، «کیهان کلهر» و «محمدرضا شجریان» در «دستگاه راست پنجگاه»، «آواز دشتی»، «آواز ابوعطا»، «دستگاه شور» و «دستگاه همایون» انجام داده‌اند. آلبوم «فریاد» ضبطِ کنسرت لس‌آنجلس در آذر ۱۳۸۱ بر سروده‌های «سعدی»، «حافظ»، «مهدی اخوان ثالث»، «قره‌العین»، «فریدون مشیری» و «محمدرضا شفیعی کدکنی» است که به‌سال ۱۳۸۲ در ایران به‌دست «دل آواز» در ۲سی‌دی عرضه شد. مدتِ سی‌دیِ نخست ۴۲ دقیقه و ۵۲ ثانیه و سی‌دی دوم ۴۳ دقیقه و ۴۰ ثانیه است. نام آلبوم برگرفته از سروده‌ی «مهدی اخوان ثالث» است.

خانه‌ام آتش گرفته‌ست
آتشی جان‌سوز
هر طرف می‌سوزد این آتش
پرده‌ها و فرش‌ها را
تارِشان با پود
من به هر سو می‌دوم گريان
در لَهيبِ آتشِ پُر دود
وز میانِ خنده‌هایم تلخ
و خروش گریه‌ام ناشاد
از درونِ خسته‌ی سوزان
می‌کنم فریاد، ای فریاد
خانه‌ام آتش گرفته‌ست
آتشی بی‌رحم
هم‌چنان می‌سوزد این آتش
نقشی‌هایی را که من
بستم به خونِ دل
بر سر و چشمِ در و ديوار
در شبِ رسوای بی‌ساحل
وای بر من
وای بر من
سوزد و سوزد غنچه‌هایی را که پروردم
به‌دشواری در دهان گودِ گلدان‌ها
روزهای سخت بیماری
از فراز بام‌هاشان شاد
دشمنانم موزیانه خنده‌های فتح‌شان بر لب
بر من آتش به‌جان ناظر
در پناه این مُشَّبَک شب
من به هر سو می‌دوم گریان
از این بیداد می‌کنم فریاد، ای فریاد
وای بر من، هم‌چنان می‌سوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
وآن‌چه دارد منظر و ايوان
من به‌دستانِ پُر از تاول
اين طرف را می‌کنم خاموش
وز لهيب آن رَوَم از هوش
زان دگرسو شعله برخیزد، به‌ گِردش دود
تا سحرگاهان که می‌داند
که بود من شود نابود
خفته‌اند این مهربان همسایه‌گانم شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا: مشتِ خاکستر
وای آیا هیچ سر بر می‌کنند از خواب
مهربان همسايه‌گانم از پیِ اِمداد
سوزدم این آتشِ بی‌دادگر بنیاد
می‌کنم فریاد، ای فریــــــــــاد، فریــــــــــاد (مهدی اخوان ثالث)

جلد و متن اثر