دل‌نوازها

به هر پرده رازی بود دل‌نواز - که آن‌را ندانند جز اهل راز

مستند احمد شاملو، بزرگ شاعر آزادی

مستند احمد شاملو، شاعر بزرگ آزادی

«احمد شاملو، بزرگ شاعرِ آزادی Ahmad Shamlou, Master Poet of Liberty» نام مستندی به تهیه‌کنندگیِ «بهمن مقصودلو» و کارگردانیِ «مسلم منصوری» بر مدارِ زندگیِ و اندیشه‌های «احمد شاملو» است که میان سال‌های ۱۹۹۸ تا ۱۹۹۹ ساخته و در سال ۱۹۹۹ برنده‌ی جایزه‌ی «استیگ داگرمن Stig Dagerman» گشت. «احمد شاملو، بزرگ شاعرِ آزادی» نخستین بار روز دوم ماه جون سال ۲۰۰۰ به مدت يک هفته در سينما «Laemmle» در «سنتامونيکا» به نمايش در آمد. در این مستند «آیدا سرکیسیان»، «سیمین بهبهانی»، «بهرام بیضایی»، «ایران درودی»، «محمود دولت‌آبادی»، «محمد قاضی»، «محمد حقوقی»، «عباس کیارستمی»، «جواد مجابی»، «ضیا موحد»، «اسماعیل نوری‌علاء»، «محمدعلی سپانلو»، «پوران سلطانی (همسر مرتضی کیوان)» و «ناصر تقوایی» به بازگوییِ دیدگاه‌های خود از «احمد شاملو» و کارهایش می‌پردازند.

موسیقی متن این فیلم گزیده‌ای از «کنسرتو برای فلوت و چلو از یوهان سباستیان باخ»، «کوارتت شماره‌ی ۱۳ برای سازهای زهی از لودویگ وان بتهوون»، «کنسرتو شماره‌ی ۱ برای ویولن و ارکستر از دمیتری شوستاکوویچ» و قطعه‌هایی از «فریدون شهبازیان» و «اسفندیار منفردزاده» است.

«احمد شاملو، بزرگ شاعرِ آزادی» فیلم‌نامه نداشت و کار با نسخه‌ای آغاز شده بود که پسندِ «احمد شاملو» نشد. تهیه‌کننده در دو تدوین تازه در «تهران» و «نیویورک» به فیلم ساختاری نو بخشید و فیلم‌نامه‌ی این مستند دیرتر، از روی «نسخه‌ی تدوینِ نیویورک» پیاده‌سازی شد.

درباره‌ی کارگردان:
«مسلم منصوری»، فیلم‌سازِ مقیم آمریکا تا سال ۱۳۷۹ در ايران زندگی کرد و چند فیلم ساخت. از این میان «کلوزآپ، نمای دور» و «مستند زندگیِ حسین سبزیان، یک شیفته‌ی سینما» را می‌توان نام برد. «مسلم منصوری» هم‌چنین ۳ مستند دیگر به نام‌های «جنگ زده‌گان»، «محاکمه» و «زنان تن‌فروش» را نیز از راه‌های زیرمینی در ایران ساخته است.

تهيه کننده: بهمن مقصودلو
کارگردان: مسلم منصوری
مدير مالی: اکبر قهاری، بهروز مقصودلو
فيلم‌بردار: محمود کلانتری، نظام کيایی، فرامرز سرمدی، نصرالله شيبانی
صدابردار: بهرام حیدری، نظام کيایی، محمود سماک باشی
تدوين: ژيلا ايپکچی
سپاس از: قاسم ابراهيميان
تدوین بر دستگاه آويد: بيل باکندورف، شرکت «ماگنو ساوند»، نیویورک
ترجمه‌ی سروده‌ها به انگلیسی: اسماعیل نوری‌علاء
مشاور ادبی: روث سيگل
عکس: بهروز مقصودلو
زيرنويس انگليسی: بهنام ناطقی

نگاه «احمد شاملو» با «مدرنیسم غربی» و «دگردیسی شعر کلاسیک فارسی» هم‌خوانی دارد. او یک انسان‌مدار و روشن‌فکر اجتماعی بود که با مهارت عشق و عاطفه‌ی شخصی‌اش را با عقاید اجتماعی‌اش در هم آمیخت و همواره با شور و آرزو زیست. «احمد شاملو»، روزنامه‌نگار، نمایشنامه‌نویس، مترجم و برنامه‌گذاری رسانه‌ای بود که در همه‌ی این‌ها حکمِ رهبری نوآور را برای دست‌کم سه‌نسل از روشن‌فکران ایران بازی کرد. «احمد شاملو» نماد بهترین خلاقیت‌های روشن‌فکران ایرانی در نیمه‌ی دوم قرن بیستم است.

«احمد شاملو» در پایان عمر پیرمردی بیمار و یک پا بریده بود که در انزوای خانه‌، به‌دور از هیاهوی تهران زندگی کرد. اما همه‌کَس‌ می‌دانست که تپشِ روشن‌فکری و آزاداندیشیِ ایرانی در همین خانه است. او در زندگی خویش تبدیل به اسطوره‌ای شد که کلام‌اش افسون سخن پیامبران را با خود دارد. «احمد شاملو» با «بخش‌نامه» و «دستور» مانا نشد، بلکه زیستن و کلام‌اش در دل و جانِ انسانِ آزادی‌خواه گسترش یافت و الهام‌بخش گشت.

دختران دشت
دختران انتظار
دختران امیدِ تَنگ در دَشت بی‌كران،
و آرزوهای بی‌كران در خُلق‌های تَنگ
دختران خیالِ آلاچیقِ نو در آلاچیق‌هایی كه صد سال!
از زره جامه‌تان اگر بشكوفید
باد دیوانه
یالِ بلندِ اسب تمنّا را آشفته كرد خواهد!
دختران رود گِل‌آلود
دختران هزار ستون شعله به طاق بلند دود!
دختران عشق‌های دور
روز، سكوت و كار
شب‌های خستگی!
دختران روز بی‌خستگی دویدن،
شب
سر شكستگی!
********************
سكوتِ آب می‌تواند خشكی باشد
و فریادِ عطش...
سكوت گندم می‌تواند گرسنگی باشد
و غریو پیروزمندِ قحط...
هم‌چنان كه سكوت آفتاب ظلمات است...
اما سكوت آدمی فقدان جهان و خدا است...
غریو را تصویر كن
عصر مرا در منحنیِ تازیانه به نیش‌خط رنج
همسایه‌ی مرا بیگانه با امید و خدا
و حُرمت را كه به دینار و دِرَم
بركشیده‌اند و فروخته
تمامیِ الفاظ جهان را دراختیار داشتیم و
آن نگفتیم كه به كار آید
چرا كه تنها یک سخن، «یک سخن» در میانه نبود
«آزادی»
ما نگفتیم
تو تصویرش كن

متن مستند، فیلم‌نامه‌ و بی‌بی‌سی فارسی


ادامه مطلب
+ نگاشته شد در جمعه پنجم اسفند ۱۳۹۰ 9:0 به‌دست دل‌نواز  | 

کنسرت هم‌نوا با بم، محمدرضا شجریان

کنسرت همنوا با بم، محمدرضا شجریان

«هم‌نوا با بم» نام کنسرتی با صدای «محمدرضا شجریان» و هم‌خوانی «همایون شجریان» در «دستگاه نوا»، «آوازِ بیات کُرد» و «دستگاه راست پنجگاه» است. آهنگ‌سازی این کنسرت را «حسین علیزاده» و «کیهان کلهر» برعهده داشته‌اند. کنسرت «هم‌نوا با بم» در دی‌ماه سال ۱۳۸۲ در تالار وزارت کشور با نوازندگی تارِ «حسین علیزاده»، کمانچه‌ی «کیهان کلهر» و تنبکِ «همایون شجریان» اجرا شد.

کنسرت «هم‌نوا با بم» با هدف هم‌دردی با آسیب‌دیدگان «زمین‌لرزه‌ی بم» اجرا و درآمدِ حاصل از آن به ساخت یک مجموعه‌ی آموزشی و هنری در شهر «بم» اختصاص داده شد. «هم‌نوا با بم» نخستین آلبوم ویدیویی رسمیِ تدوین شده‌ی موسیقی سنتی ایران و «محمدرضا شجریان» در ایران در قالب «دی‌وی‌دی» نیز هست. دکور زمینه‌ی کنسرت ماکتِ «ارگ بم» بزرگ‌ترین سازه‌ی خشتی جهان است که در «زمین‌لرزه‌ی بم» ۸۰٪ آن ویران شد. در بخش مصاحبه‌ی آلبوم تصاویری از «ایرج بسطامی» که در «زمین‌لرزه‌ی بم» کشته شد به چشم می‌خورد. در پایان این کنسرت «محمدرضا شجریان» و «همایون شجریان» اجرایی متفاوت را در هم‌خوانی تصنیف «مرغ سحر» رونمایی کردند.

این کنسرت بر اساس اشعاری از «مولوی»، «هوشنگ ابتهاج»، «باباطاهر»، «عطار نیشابوری»، «سعدی»، «مهدی اخوان ثالث»، «محمدرضا شفیعی کدکنی» و «ملک‌الشعرای بهار» است. مدت این مجموعه ۲ ساعت و ۵۱ دقیقه است.

این مجموعه دربردارنده‌ی پشت‌صحنه‌ی آماده‌سازی دکور، طراحی پوسترها به‌دست «مژگان شجریان»، تمرین هنرمندان برای اجرای کنسرت، روند فروش و توزیع بلیط، مصاحبه با شرکت‌کنندگان در کنسرت و مصاحبه‌ی «محمدرضا شجریان» با خبرنگارن درباره‌ی حواشی اجرای کنسرت و مشکلات پیش رویِ برگزاری آن در ایران است.


هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
تار: حسین علیزاده
کمانچه: کیهان کلهر
هم‌خوانی و تنبک: همایون شجریان

هر آن باغی که نخل‌اش سر به‌ در بی          مدام‌اش باغبان خونین جگر بی
به‌باید کندن‌اش از بیخ و از بُن          اگر بارَش همه لَعل و گُهَر بی (باباطاهر)

برداشت آزاد از جلد و متن اثر


ادامه مطلب
+ نگاشته شد در دوشنبه پنجم دی ۱۳۹۰ 9:0 به‌دست دل‌نواز  | 

کنسرت لس آنجلس, شهرام ناظری

«کنسرت لس آنجلس» یکی از مجموعه کنسرت های اخیر «شهرام ناظری» به نام «موسیقی صلح» در تور «آمریکا» است که در آبان ماه سال ۱۳۸۸ اجرا شده است. «شهرام ناظری» پس از آن در ۱۴ نوامبر در «نیویورک» به اجرای برنامه پرداخت و اقدام به «شاهنامه خوانی آوازی» کرد که سالها را صرف تنظیم و تحقیق برای این کار کرده بود. آهنگسازی این کنسرت بر عهده «شهرام ناظری» و تنظیم آن را «حافظ ناظری» بر عهده داشته است.

شاد آمدم، شاد آمدم
وز جمله آزاد آمدم
چندین هزاران سال شد
تا من به گفتار آمدم
من مرغ لاهوتی بُدَم
دیدی که ناسوتی شُدَم
دامش ندیدم ناگهان
در پی گرفتار آمدم
باز آمدم، باز آمدم
از پیش آن یار آمدم
در من نِگَر، در من نِگَر
بحر تو غم خوار آمدم

دانلود قطعه «Eternal Return» از کنسرت لوس آنجلس در ادامه مطلب
ادامه مطلب
+ نگاشته شد در شنبه سی ام آبان ۱۳۸۸ 2:36 به‌دست دل‌نواز  |