دل‌نوازها

«راز و نیاز» آلبوم موسیقی سنتی ایران با آواز «علیرضا افتخاری» به آهنگ‌سازیِ «حسین علیزاده» و نوازندگی «گروه‌ شیدا و عارف» در دو بخشِ «دستگاه راست‌پنجگاه» و «گوشه‌ی شوشتری» بر سروده‌های «حافظ»، «مولوی» و «باباطاهر» است که نخستین بار زمستان ۱۳۶۷ به‌دست «ماهور» در ۱۳ تراک به مدت ۵۷ دقیقه و ۴۷ ثانیه منتشر شد. نام آلبوم از قطعه‌ی گروه‌نوازیِ سه‌تار به همین نام در «گوشه‌ی شوشتری» گرفته شده است. «راز و نیاز» پنجمین آلبوم منتشر شده‌ی «علیرضا افتخاری» است.

بیا تا گُل برافشانیم و مِی در ساغر اندازیم       فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو در اندازیم
اگر غم لشکر انگیزد که خونِ عاشقان ریزد       من و ساقی به هم سازیم و بنیادش براندازیم
شراب ارغوانی را گلاب اندر قدح ریزیم       نسیم عطرگَردان را شِکَر در مجمر اندازیم
چو در دست است رودی خوش بزن مطرب سرودی خوش       که دست‌افشان غزل خوانیم و پاکوبان سر اندازیم
صبا خاک وجود ما بدان عالی‌جناب انداز       بود که‌آن شاه خوبان را نظر بر منظر اندازیم
یکی از عقل می‌لافد یکی طامات می‌بافد       بیا که‌این داوری‌ها را به پیشِ داور اندازیم
بهشت عدن اگر خواهی بیا با ما به مِی‌خانه       که از پای خُمَت روزی به حوض کوثر اندازیم
سخن‌دانی و خوش‌خوانی نمی‌ورزند در شیراز       بیا حافظ که تا خود را به مُلکی دیگر اندازیم

جلد و متن آلبوم، ماهور

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

«ساز خاموش» عنوان آلبوم «موسیقی سنتی ایرانی» است با صدای «محمدرضا شجریان» و موسیقی «حسین علیزاده» که در سال ۱۳۸۶ منتشر شده است. این آلبوم بخش اول کنسرتی است که آذر ماه سال ۱۳۸۴ در «تالار بزرگ کشور» در تهران برگزار شده است. این آلبوم در آواز دشتی است و اشعار آن از عطار،‌ حافظ، مولوی و محمدرضا شفیعی کدکنی است. مدت زمان این آلبوم ۴۸ دقیقه و ۱۱ ثانیه و ناشر آن «دل آواز» است.

هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
موسیقی: حسین علیزاده
تار: حسین علیزاده
کمانچه: کیهان کلهر
تنبک: همایون شجریان

فهرست:
۱. پیش‌ درآمد دشتی                       ساخته یوسف فروتن
۲. تار و کمانچه
۳. ساز و آواز دشتی                        شعر از عطار و حافظ
۴. تصنیف دشتی «مرا رها کن»           به یاد «سید علی اصغر کردستانی»     شعر از مولانا
۵. تار
۶. آواز «خسرو شیرین»                    غزل از حافظ
۷. ساز و آواز دشتستانی                  به یاد «غلامرضا دادبه»
۸. تصنیف «ساز خاموش»                  شعر از محمدرضا شفیعی کدکنی

برگرفته از جلد اثر، ویکیپدیا و دل آواز

«سرود مهر» نام آلبوم موسیقی سنتی است با صدای «محمدرضا شجریان»، همخوانی «همایون شجریان» و موسیقی «حسین علیزاده» که در سال ۱۳۸۶ منتشر شده است. این آلبوم بخش دوم کنسرتی است که در آذر ماه سال ۱۳۸۴ در «تالار بزرگ کشور» در تهران برگزار شده است. این آلبوم در آواز بیات ترک و افشاری است و اشعار آن از عطار،‌ حافظ، سعدی و سهراب سپهری است. این آلبوم  در فروردین سال ۱۳۸۶ و همانند دیگر آثار «محمدرضا شجریان» توسط شرکت فرهنگی و هنری «دل آواز» منتشر شده است.

يكی از ويژگی‌ های اين آلبوم خطاطی زيبايی است كه توسط «يدالله كابلی» بر روی آنها اجرا شده است. كنسرت بزرگ «محمدرضا شجريان» آذرماه ۱۳۸۴ در تالار بزرگ كشور با صدابرداری «ريموند موسسيان» برگزار شد.

هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
موسیقی: حسین علیزاده
تار: حسین علیزاده
کمانچه: کیهان کلهر
تنبک: همایون شجریان
همخوان آواز: همایون شجریان

فهرست:
۱. آواز بر روی قطعه ضربی«نجوا»               شعر از حافظ
۲. کمانچه
۳. ساز و آواز بیات ترک «با که گویم راز»       شعر از سعدی
۴. چهار مضراب همراه آواز                        ادامه شعر سعدی
۵. مثنوی بیات ترک «غم پرست»                غزل از حافظ
۶. تصنیف قدیمی «ای سلسله موی»
۷. تکنوازی تار
۸. آواز بر روی قطعه ضربی «رخس راز»         شعر از عطار
۹. ادامه ساز و آواز عراق                          ادامه شعر عطار
۱۰. تصنیف «نیایش»                               شعر از سهراب سپهری

برگرفته از جلد اثر، دل آواز، ویکیپدیا و خبرگزاری فارس

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

«شور انگیز» نام آلبومی است به آهنگسازی «حسین علیزاده» و آواز «شهرام ناظری» که برای نخستین بار در سال ۱۳۶۷ منتشر شد. در این آلبوم که در آواز «بیات ترک» و دستگاه «شور» اجرا شده از اشعار «حافظ»، «مولوی» و «نظامی گنجوی» استفاده شده است. این آلبوم توسط موسسه فرهنگی و هنری «ماهور» منتشر شده است.

«شور انگیز» اثری است كه  به لحاظ استفاده از فرمها و ابداعات تازه در موسيقی ايرانی كاری نو و متفاوت است و از ذهن پيچيده و خلاق «حسین عليزاده» در اين كار خبر مي‌دهد. اين اثر ابتدا در «تالار وحدت» اجرا شد و عوايد آن هم به زلزله ‌زدگان «استان گيلان» اختصاص يافت و علاوه بر «شهرام ناظری»، «صديق تعريف» هم آن را خواند. اما وقتي آلبوم «شور انگيز» منتشر شد، تنها صدای «شهرام ناظری» شنیده می شد.

«شهرام ناظری» در اين اثر يكی از زيباترين آوازهای خود را خواند. آوازی در مايه «بيات ترک» با شعری معروف از «مولانا»:

دگرباره بشوریدم بدان سانم به جان تو             که هر بندی که بربندی بدرانم به جان تو
من آن دیوانه بندم که دیوان را همی‌بندم             زبان مرغ می‌دانم سلیمانم به جان تو
نخواهم عمر فانی را تویی عمر عزیز من             نخواهم جان پرغم را تویی جانم به جان تو

برگرفته از جلد اثر و همشهری آنلاین

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

«نوبانگ کهن» نام آلبوم موسیقی است به سرپرستی و آهنگسازی «حسین علیزاده» که تدوین آن را «خسرو سلطانی» و نوازندگی و هم خوانی آن را گروه «هم آوایان» بر عهده داشته اند. این آلبوم در تاریخ ۱۴ آبان ۱۳۶۹ توسط انتشارات «ماهور» منتشر شده است.

«نوبانگ کهن» از ديدگاهی صرفا فرمال يک اثر کاملاً سنتی به شمار مي آيد. در اين اثر که در  دستگاه «شور» که به قولی کامل ترين و مهم ترين دستگاه در «رديف موسيقی سنتی ايران» به حساب مي آيد نوشته و اجرا شده است، با وجود اينکه کليت کار تا حد زيادی به موسيقی رديفی وفادار مانده است (کهن)، به دليل استفاده از سازهايی مانند «سرنا»، «کرنا» و «دهل» که در رپرتوار موسيقی رديفی جايگاهی نداشتند نشان دهنده تلاش «حسين عليزاده» و «خسرو سلطانی» در جهت خلق فضای صوتی جديد (نوبانگ) است

در واقع «نوبانگ کهن» نه تنها به دليل استفاده از سازهای متفاوت ذکر شده، که به خاطر حضور گروه «هم آوايان» و شيوه جديدی که «حسین عليزاده» از «آوازخوانی گروهی» در قالب «موسيقي سنتي» ايراني ارائه داده است از اهميتی قابل توجه برخوردار است. اين شيوه استفاده از آواخوانی های گروهی در ابتدای امر از جانب منتقدان مورد حمله های بسياری قرار گرفت، اما «حسین عليزاده» باز هم از اين شيوه موسيقی در کارهاي بعدی اش استفاده کرد که از آن ميان می توان به قسمت هايی از موسيقی فیلم «دلشدگان» و آلبوم «آوای مهر» در اواخر دهه ۶۰، «راز نو» در دهه ۷۰ و آلبوم «به تماشای آب های سپيد» در دهه ۸۰ اشاره کرد که همواره يکي از دغدغه های اساسی «حسین عليزاده» نيز به حساب می آمده است. «نوبانگ کهن» که شايد کمتر از ديگر آثار «عليزاده» در دهه ۶۰ مورد توجه قرار گرفته در واقع يکی از مهم ترين آثاری است که «حسین عليزاده» نوشته و اجرا کرده است. چرا که مبنا و اصول فکری به کار گرفته شده در بسياری از آثار وی در دهه هاي ۷۰ و ۸۰ را در واقع همين آلبوم مهجور پايه ريزی کرده است. استفاده از تکنيک های آهنگسازی متفاوت، تلاش در جهت دستيابی به رنگ صوتی شخصی و متفاوت با استفاده از سازهايی که کمتر به عنوان تکنواز از آنها استفاده مي شده است مانند «سرنا»، «رباب» و «عود» و استفاده از گروه «هم آوایان» و سازهای کوبه ای به عنوان يک از مهم ترين ارکان در ساخت موسيقی همگی نشان از اين دارند که تجربه ای مانند «نوبانگ کهن» يکی از مهم ترين حرکت های «حسین عليزاده» برای جلو رفتن در عرصه موسيقی ايرانی به حساب می آيد.

برگرفته از جلد اثر، ماهور و روزنامه اعتماد شماره ۱۸۱۹

دانلود با کیفیت 128KB/S در ادامه مطلب

«چاووش ۲» نام آلبومی است با آواز «محمدرضا شجریان» و «شهرام ناظری»، اجرای «گروه شیدا» و آهنگسازی و سرپرستی «محمدرضا لطفی» که توسط موسسه فرهنگی و هنری «چاووش» منتشر شده است. این مجموعه که گویندگی آن را «مهدی فتحی» بر عهده داشته از اشعار «محمد فرخی یزدی» و «اصلان اصلانیان» بهره برده است.

مجموعه «چاووش ۲» به عنوان یکی از دو مجموعه ای که «محمدرضا شجریان» و «شهرام ناظری» در آن نقش داشته اند شامل دو قطعه است:

الف: «شب نورد» در «آواز دشتی» بر روی شعری از «اصلان اصلانیان»،  آواز «محمدرضا شجریان» و ساخته «محمدرضا لطفی». تکنواز: «محمدرضا لطفی»

ب: «آزادی» در «دستگاه ماهور» بر روی شعری از «محمد فرخی یزدی»، آواز «شهرام ناظری» و ساخته «محمدرضا لطفی». تکنوازان: «علی اکبر شکارچی» و «محمدرضا لطفی».

«محمدرضا لطفی» در «چاووش ۲» سرود آزادي را بر اساس شعری از «محمد فرخی یزدی» ساخت و ساز و آواز «محمدرضا لطفی» و «شهرام ناظری» در «دستگاه ماهور» برای «ناظری» جوان يکي از بهترين آغازهای ممکن بود و در همان کار نشان داد از قابليت های بسياری در آوازخوانی برخوردار است. البته قطعه «آزادی» در «چاووش ۲» را نمی توان از ديدگاه فرمال برنامه يی در قالب های کاملاً سنتی به حساب آورد اما هماهنگی ميان شعر و موسيقی در جايگاه خود بسيار ارزنده بود و نام ناظری جوان را سر زبان ها انداخت.

مجموعه های چاووش را از نظر فرم بايد در چند دسته نسبتاً متفاوت قرار داد. در واقع بخشی از برنامه های اجرا شده در اين آلبوم ها از رپرتواری کاملاً سنتی برخوردارند، بخشی سرودها و ترانه هاي ميهن پرستانه و انقلابی هستند و بخشی نیز تجربياتی بسيار ارزشمند در زمينه موسيقی بي کلام به حساب مي آيند. اگر چاووش های ۹ و ۱۰ را در نظر نگيريم، بايد اين نکته را يادآور شد که در برنامه های سنتي ارائه شده در اين مجموعه تاثيرپذيري از وقايع سياسی آن دوران به شدت احساس مي شود و در بسياري از موارد اشعاری مناسب با حس و حال آن دوران انتخاب شده که در آن ميان مي توان به «چاووش ۲» و «چاووش ۶» اشاره کرد که در اين آخری، تصنيف «سپيده» شايد محبوب ترين و جاودانه ترين اثر توليد شده در آن دوران به حساب آيد.

شب است و چهره ميهن سياهه
نشستن در سياهی ها گناهه
تفنگم را بده تا ره بجويم
که هر که عاشقه پايش به راهه
برادر بی قراره
برادر شعله واره
برادر دشت سينه اش لاله زاره
شب و دريای خوف انگيز و توفان
من و انديشه های پاک پويان
برايم خلعت و خنجر بياور
که خون می بارد از دلهای سوزان
برادر نوجوونه
برادر غرق خونه
برادر کاکلش آتش فشونه
تو که با عاشقان درد آشنايی
تو که هم رزم و هم زنجير مايی
ببين خون عزيزان را به ديوار
بزن شيپور صبح روشنايی
برادر بی قراره
برادر نوجوونه
برادر شعله واره
برادر غرق خونه
برادر کاکلش آتش فشونه
برادر کاکلش آتش فشونه

نوازندگان گروه شیدا

زیدالله طلوعی، علی اکبر شکارچی، حسین علیزاده، هادی منتظری، پشنگ کامکار، محمد فیروزی، اسماعیل صدفی آسا، محمدعلی درخشانی، بیژن کامکار، جمشید عندلیبی و پرویز مشکاتیان

سرپرست: محمدرضا لطفی

آواز: محمدرضا شجریان و شهرام ناظری

گوینده: مهدی فتحی

ضبط: ایرج حقیقی

طرح: محمد برادران

خوشنویسی جلد: محمدرضا شجریان

«بی تو بسر نمی شود»، عنوان آلبوم موسیقی است با صدای «محمدرضا شجریان» که در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات «دل آواز» منتشر شد. این آلبوم در «دستگاه» «نوا» و «آواز بیات کُرد» و بر اساس ساخته‌های «حسین علیزاده» است. اشعار این آلبوم از سروده‌های «مولانا»، «بابا طاهر»، «حافظ» و «عطار» است. این آلبوم در سال ۲۰۰۱ نامزد دریافت جایزه ارزشمند «گرمی» شد. جايزه «گرمی» که آکادمى ملى هنرها و صنايع ضبط موسيقی آمريکا هر ساله به تازه هاى جهان موسيقى و هنرمندان اين رشته هنری اهدا مى کند از مهم ترين جوايز موسيقى در آمريکاست.

فهرست:

۱. مقدمه نوا
۲. ساز و آواز «بی همگان به سر شود»                     شعر مولانا
۳. قطعه «مُطرب دل» از                                        شعر مولانا
۴. قطعه ضربی نوا
۵. قطعه چهار مضراب نوا
۶. ساز و آواز «ره میخانه» در آواز بیات کرد                   شعر عطار
۷. تصنیف «غم با طبیبان» در آواز بیات کرد                   شعر حافظ
۸. تصنیف «دل دیوانه» در آواز بیات کرد                       شعر باباطاهر
۹. مثنوی نوا: «چون تو جانان منی» در دستگاه نوا         شعر عطار
۱۰. تصنیف «ب‍ی تو بسر نمی‌شود» در دستگاه نوا         شعر مولانا
۱۱. تصنیف «غم عشق» در دستگاه سه‌گاه                شعر علی اکبر خان شیدا 

بی همگان به سر شود بی ‌تو به سر نمی‌شود               داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود
دیده عقل مست تو چرخه چرخ پست تو               گوش طرب به دست تو بی‌ تو به سر نمی‌شود

برگرفته از جلد اثر، ویکیپدیا دانشنامه آزاد و آهنگ سرا

«فریاد» آلبوم موسیقی سنتی با آواز «محمدرضا شجریان» و هم‌خوانیِ «همایون شجریان» است که آهنگ‌سازیِ آن‌را «حسین علیزاده»، «کیهان کلهر» و «محمدرضا شجریان» در «دستگاه راست پنجگاه»، «آواز دشتی»، «آواز ابوعطا»، «دستگاه شور» و «دستگاه همایون» انجام داده‌اند. آلبوم «فریاد» ضبطِ کنسرت لس‌آنجلس در آذر ۱۳۸۱ بر سروده‌های «سعدی»، «حافظ»، «مهدی اخوان ثالث»، «قره‌العین»، «فریدون مشیری» و «محمدرضا شفیعی کدکنی» است که به‌سال ۱۳۸۲ در ایران به‌دست «دل آواز» در ۲سی‌دی عرضه شد. مدتِ سی‌دیِ نخست ۴۲ دقیقه و ۵۲ ثانیه و سی‌دی دوم ۴۳ دقیقه و ۴۰ ثانیه است. نام آلبوم برگرفته از سروده‌ی «مهدی اخوان ثالث» است.

خانه‌ام آتش گرفته‌ست
آتشی جان‌سوز
هر طرف می‌سوزد این آتش
پرده‌ها و فرش‌ها را
تارِشان با پود
من به هر سو می‌دوم گريان
در لَهيبِ آتشِ پُر دود
وز میانِ خنده‌هایم تلخ
و خروش گریه‌ام ناشاد
از درونِ خسته‌ی سوزان
می‌کنم فریاد، ای فریاد
خانه‌ام آتش گرفته‌ست
آتشی بی‌رحم
هم‌چنان می‌سوزد این آتش
نقشی‌هایی را که من
بستم به خونِ دل
بر سر و چشمِ در و ديوار
در شبِ رسوای بی‌ساحل
وای بر من
وای بر من
سوزد و سوزد غنچه‌هایی را که پروردم
به‌دشواری در دهان گودِ گلدان‌ها
روزهای سخت بیماری
از فراز بام‌هاشان شاد
دشمنانم موزیانه خنده‌های فتح‌شان بر لب
بر من آتش به‌جان ناظر
در پناه این مُشَّبَک شب
من به هر سو می‌دوم گریان
از این بیداد می‌کنم فریاد، ای فریاد
وای بر من، هم‌چنان می‌سوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
وآن‌چه دارد منظر و ايوان
من به‌دستانِ پُر از تاول
اين طرف را می‌کنم خاموش
وز لهيب آن رَوَم از هوش
زان دگرسو شعله برخیزد، به‌ گِردش دود
تا سحرگاهان که می‌داند
که بود من شود نابود
خفته‌اند این مهربان همسایه‌گانم شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا: مشتِ خاکستر
وای آیا هیچ سر بر می‌کنند از خواب
مهربان همسايه‌گانم از پیِ اِمداد
سوزدم این آتشِ بی‌دادگر بنیاد
می‌کنم فریاد، ای فریــــــــــاد، فریــــــــــاد (مهدی اخوان ثالث)

جلد و متن اثر