دل‌نوازها

به هر پرده رازی بود دل‌نواز - که آن‌را ندانند جز اهل راز

آلبوم درویش‌خان، محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگ‌فر

آلبوم درویش خان، محمدرضا لطفی و ناصر فرهنگ‌فر

آلبوم «درویش‌خان In Memory of Darvish Khan» نوازندگیِ سه‌تار «محمدرضا لطفی» و تنبک «ناصر فرهنگ‌فر» با آواز «نصرالله ناصح‌پور» بر آثار «غلام‌حسین درویش»، هنرمندِ نامیِ دوران قاجار است که به‌دست «آوای شیدا» در ۵ تراک به مدت ۵۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه منتشر شد.

«غلام‌حسین درویش» پسر «حاجی بشیر، اهل طالقان» به‌سال ۱۲۵۱ در تهران زاده شد. پدرش که در موسیقی دستی داشت در ۱۱ سالگی‌اش او رابه «شعبه‌ی موسیقیِ نظام»، وابسته به «دارالفنون» سپرد تا آن‌جا با نُت‌خوانی، نوازندگیِ «شیپور» و «طبل» آشنا شود. «غلام‌حسین درویش» زمانی را به نوازندگیِ «Snare Drum» در گروهی وابسته به «عزیزالسلطان یا ملیجک» و زمانی را نیز به نوازندگی در گروهی وابسته به «کامران میرزا یا نایب‌السلطنه» گذراند.

«غلام‌حسین درویش» بعد به آموزش سازهای کهن ایرانیِ «تار» و «سه‌تار» نزد «آقا حسین‌قلی فراهانی» روی آورد و هم‌او درهایِ دربارِ «شعاع‌السلطنه»، فرزندِ والیِ فارس را به روی او گشود و «غلام‌حسین درویش» به همراه «شعاع‌السلطنه» راهیِ شیراز شد، ساکن گشت و ازدواج کرد.

هنگامی که دستور قطعِ انگشتان «غلام‌حسین درویش» به‌دست «شعاع‌السلطنه» خشمگین داده شد، با دخالتِ «ابوالقاسم کمال‌السلطنه (پدرِ ابوالحسن صبا)»، «غلام‌حسین درویش» از شیراز به‌سوی تهران گریخت. جایی که ماندگار شد و به استخدام مدرسه‌ی موسیقی درآمد. «شعاع‌السلطنه» که از گریز او آگاه شده بود خواستار بازگرداندن بی‌درنگ او به شیراز شد. «درویش‌خان» به خانه‌ی یکی از دوستانش که سرایدار سفارت بریتانیا در تهران بود پناه برد. هنگامی که او به سفیر بریتانیا معرفی شد و سپس با همسر سفیر به دونوازیِ تار و پیانو پرداخت سفیر نامه‌ای به «شعاع‌السلطنه» نوشت و خواستار بخشودگیِ او شد.

پس از این‌ها «غلام‌حسین درویش» بیشتر وقت خود را صرف تدریس موسیقی و آهنگ‌سازی کرد و به ارکستر «برادران صفایی» راه یافت. قطعه‌های متریک در آن‌زمان، مانند بیشترِ ضربی‌ها، رِنگ‌ها و هم‌چنین برخی از چهارمضراب‌ها بر ریتم شش و هشت استوار بود. «درویش‌خان» «پیش درآمد» را بنا نهاد و آن‌را به‌عنوان ابتدای آثار ارکسترال شناساند.

پیش از «درویش‌خان» گروه‌های موسیقی قطعه‌های کوتاهی را به‌عنوان مقدمه از «محمدصادق‌خان» یا «آقا حسین‌قلی» می‌نواختند، اما این «غلام‌حسین درویش» بود که به «پیش‌درآمد و درآمدهای رایجِ امروزی» مفهومی تازه بخشید. برخی آثارِ «درویش‌خان» نتیجه‌ی گسترش آثار کهن‌ترِ زمانه‌اش و برخی دیگر همه نوآوری‌های خود او است.

برگفته از AvaxHome، جلد و متن آلبوم


ادامه مطلب
+ نگاشته شد در پنجشنبه چهارم اسفند ۱۳۹۰ 9:0 به‌دست دل‌نواز  | 

آلبوم آستان جانان، محمدرضا شجریان

آلبوم آستان جانان، محمدرضا شجریان

«آستان جانان» حاصل ضبط زنده‌ی کنسرت موسیقی سنتی ایران در «آواز بیات ترک»، «آواز بیات کرد» و «گوشه‌ی دشتستانی» با آواز «محمدرضا شجریان» و آهنگ‌سازی «پرویز مشکاتیان» بر سروده‌های «حافظ» و «باباطاهر» است که در سال ۱۳۶۲ به مدت ۷۴ دقیقه و ۵۷ ثانیه منتشر شد. نقاشی روی جلد آلبوم «آستان جانان» اثر «سیما بینا» است.

کِی شعر تر انگیزد، خاطر که حزین باشد؟          یک نکته ازین معنی گفتیم و همین باشد
از لَعلِ تو گر یابم انگشتریِ زنهار          صد مُلکِ سلیمان‌ام در زیر نگین باشد
غم‌ناک نباید بود از طعنِ حسود ای دل          شاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد (حافظ)

هنرمندان:
آواز: محمدرضا شجریان
سنتور: پرویز مشکاتیان
تنبک: ناصر فرهنگ‌فر
خوش‌نویس: عباس اخوین

فهرست:
۱. پیش درآمد سرانداز، ساخته‌ی پرویز مشکاتیان
۲. تک‌نوازی سنتور
۳. چهار مضراب سروناز، ساخته‌ی پرویز مشکاتیان
۴. ساز و آوازِ غزل حافظ
۵. ساز و آواز شعر باباطاهر، شهابی - قطار
۶. تصنیف آستان جانان، غزل حافظ، ساخته‌ی پرویز مشکاتیان
۷. تک‌نوازی سنتور
۸. تک‌نوازی سنتور - قطعه‌ی ضربی
۹. ساز و آوازِ غزل حافظ
۱۰. ساز و آواز شعر باباطاهر
۱۱. تصنیف شیدایی، غزل حافظ، ساخته‌ی پرویز مشکاتیان

جلد اثر و دل‌آواز

ادامه مطلب
+ نگاشته شد در پنجشنبه دوم مهر ۱۳۸۸ 21:25 به‌دست دل‌نواز  |