آلبوم تا بیکران دوردست، کیهان کلهر و اردال ارزنجان
آلبوم «تا بیکران دوردست» نتیجهی «بدیههسازی» بر پایهی موسیقیِ ایران و موسیقیِ تركيه به نوازندگیِ «کیهان کلهر» و «اردال ارزنجان» است که نخستین بار بهسال ۱۳۸۷ بهدست «آوای دوست» به مدت ۶۰ دقیقه منتشر شد.
گرچه ردپاى آهنگسازىِ «کیهان
کلهر» در تمام قطعهها پيدا است، اما آهنگسازى آلبوم مشترک است. در واقع روى اين نغمههاى محلى كه سالها
پيش از اين ساخته شدهاند فكر شده و مقامهاى مناسبِ آن انتخاب
شدهاند. در بخشهاى گوناگون گاه صدايى شبيه به صداى سازهاى كوبهاى هم
شنيده مىشود که صدای ضربههای كوتاه روى «باغلاما» است. «کیهان
کلهر» نشان داده علاقهمند نيست سرش را شلوغ
یا گروهاش را بزرگتر کند. فضای آلبوم «تا بیکران دوردست» بر پایهی مشترکات موسیقی
مرسوم در دو منطقه و ناشی از احساس و اندیشههایی است که «کیهان
کلهر» و «اردال ارزنجان»
به
بیان آن نشستهاند. «تا بيكران
دوردست» ۱۱ تراک دارد. ۱۱ تراكى كه نام ندارند و بر نغمههاى بومى بنا
شدهاند و از دلِ تكرارها و حركتهاى دَوَرانىِ سازها نوایی نو نشر
كردهاند. «کیهان
کلهر» «موسيقىِ كُردى» را انتخاب كرده و بر خلافِ آنکه به نظر
مىرسد ممكن است اين موسيقى دست و پاى او را ببندد، اما او در اين موسيقى
عميقتر شده است، هر از گاهى به سطح آمده و باز در عمق موسيقى فرو رفته است.
«تا بیكران دوردست» را میتوان گفتوگوی دو رفيق دانست كه پس از سالها، هم را میبینند و از هر
در سخن میگویند، از عشق، قهر، جنگ، آشتى، غم، شادى و هر آنچه که مىتوان از پس سالها دورى در ۶۰ دقیقه بيان كرد.
در قطعات اول «باغلاما» بارها از «كمانچه» دعوت مىكند و صداى «كمانچه» از دورها آهسته نزديک مىشود. «باغلاما» آواهاى تُرک و گاه تركمن مىنوازد و «كمانچه»
تمهاى ملودىِ كُردى و سپش جُفت میشوند و حرفهاشان را از زبان
هم مىزنند. برخلافِ نواى دو ساز اما لحنها شبيهاند. «كيهان
كلهر» مىگويد: «اين آلبوم پيشرفتهترين دونوازى است كه
تا امروز در زندگى حرفهاى داشتهام، به ویژه اينكه فرهنگ اين دو موسيقى یکیست، زیرا
«موسيقى آسياى مركزى»
و «موسیقیِ آناتولی» يكى است، آدمهاى آن هم مثل هم فكر مىكنند و
موسيقىشان هم يكى است، برخى از مقامهاى موسيقىِ اين نواحى
از مقامهاى ايرانى گرفته شده است و طبيعى است كه اين خويشاوندى جايى درز
پيدا كند. مانند مثال نامیِ دوقلوهایی كه در دو كشور جدا از هم زندگى
كردهاند و ممكن است به يک زبان حرف
نزنند، اما شباهتشان از فرسنگها فاصله پيدا است. «كيهان كلهر»
سالها است در خَلقِ آواهاى جديد موسيقى فعاليت مىكند و هيچ وقت نخواسته
كار امروزش شبيهِ ديروز باشد. شايد به همين دليل مدام در سفر است و پس از
سفر که در آن چند كنسرت برگزار میکند، با نگاهى نو به موسيقىِ باز
مىگردد. اين سفرها براى «کیهان كلهر» به رُكن زندگىاش تبديل شدهاند. از اين سفرها گاه سوغات میآورد و گاه سوغات مىبرد.
«کیهان كلهر» يک سال است كه در اين سفرها با «اردال ارزنجان» نوازندهی تُرک «باغلاما» همكارى میكند و بيش از بيست كنسرت در «آمريكا»، «اروپا» و «تركيه» با او برگزار كرده و «تا بیکران دوردست» نخستين همكاریِ اين دو است. «اردال ارزنجان» برجستهترين شاگرد «عارف ساغ (Arif Sağ)» است و دراين آلبوم سعى داشته مقامهاى اصلى «موسيقىِ علویِ تركيه» را كنار مقامهاى موسيقىِ كُردى بنوازد. «باغلاما»، سازى كه علوىها مىنوازند به «تنبور» نزديک است سازى آیینی است، آنگونه كه «تنبور» در ايران دارد آرام به موسيقى شهرى راه مییابد، «باغلاما» نیز اين راه را اما از ۳۰ـ۲۰ سال پیشتر آغاز كرده و اكنون به ركنِ «موسيقى ملى تركيه» تبديل شده است. اينها سخنِ «كيهان كلهر» است در مورد «موسيقى علویای» كه كنار «موسيقىِ كُردى ايران» آمده است.
کیهان کلهر (غیر رسمی) و جلد آلبوم
