آلبوم خوابهای طلایی، جواد معروفی
«خوابهای طلایی» آلبوم موسیقی بیکلامی به آهنگسازی و تکنوازیِ «جواد معروفی»
و دربردارندهی ۹ قطعه است. که نخستینبار در سال ۱۳۷۰ منتشر شد. نامِ
آلبوم برگرفته از قطعهای به همین نام است. موسیقیِ آلبوم «خوابهای طلایی»
ربع پرده ندارد، بیایید ببینیم آلبوم «خوابهای طلایی» در «ردیفِ موسیقی سنتی ایران» یا در «ردیفِ موسیقی کلاسیک» قرار میگیرد.
همهی قطعههای موسیقی سنتی ایران ربع پرده دارند؟ قطعهای که ربع پرده ندارد میتواند موسیقی سنتی ایران باشد؟ اگر نوازنده و ساز ایرانی باشد، آن قطعه ایرانی است؟ تفاوت «موسیقی سنتی ایران» و «موسیقی کلاسیک» در چیست؟
۱. ربع پرده
از ویژگیهای مخصوص موسیقی شرق است. موسیقیِ شرقیترها مانند موسیقی هند و
موسیقی چین دارای ۱/۸ پرده نیز هست. موسیقی غرب نیز در گذشته ربع پرده داشته، ولی از زمان «یوهان سباستین باخ» که پردهها را «تعدیل» کردند ربع پردهها را نیز حذف نمودند.
۲. موسیقی ایرانی بر خلاف تصور، در بسیاری از موارد اصلاً از ربع پرده استفاده نمیکند. مثلا در «دستگاه ماهور» تمام پردهها اصلی هستند. در «آواز اصفهان» با کمی تعدیل میتوان کاملاً از پردههای اصلی استفاده کرد. به همین علت است که برخی تصنیفها از فضای موسیقی سنتی ایران دور به نظر میرسند. «مرا ببوس» و «سیمین بری» از این دستهاند. در «دستگاه شور» بخشی از دستگاه را میتوان با بدونِ ربع پردهها اجرا کرد. پس نمیتوان با تکیهی صِرف بر «ربع پردهها» موسیقی را دستهبندی کرد.
۳.
دربارهی تقسیم هنرمندان با توجه به ملیت آنها نیز، آنگونه که دیدهاید،
موسیقیِ بسیاری کشورها در سایر کشورها «با سازهای دیگر» اجرا میشود. «کیوان ساکت» قطعههای از «موسیقی کلاسیک» را با تار اجرا کرده است.
۴. اگر بخواهیم ساز را مِلاک قرار دهیم باز آرا گوناگون است، عدهای استفاه از سازهای پیانو، ویولن و کلارینت را در موسیقی سنتی ایران روا نمیدانند و از این رو پس از انقلاب تا سالها سازهایی مانند ویولن و پیانو از موسیقی سنتی ایران خارج شدند. اما اگرکه «ساز» را ملاک جداسازیِ «موسیقی سنتی ایران» از «موسیقیِ کلاسیک غرب» بدانیم میشود پیانوی «مرتضی محجوبی» و «جواد معروفی»، یا ویولن «رحمتالله بدیعی»، «پرویز یاحقی»، «اسدالله ملک» و «علی تجویدی» را از قلمرو موسیقی سنتی ایران
خارج دانست؟ چیزی که «موسیقی یک ملت» را متشخّص میکند حال و هوایی است که
هر کس با شنیدن آن بهیاد آن سرزمین میافتد. با شنیدنِ یک قطعهی ترکی و
هندی بلادرنگ و به ترتیب «ترکیه» و «هند» میافتیم. اینکه این موسیقی با سازِ بومیِ آن کشور اجرا شده یا نشده باشد فرقی در نتیجهگیری ندارد. اگر «رحمتالله بدیعی» که ایرانی و عضوِ «ارکستر سمفونیک هلند» است با ویولن موسیقی سنتیِ ایران یا موسیقیِ کلاسیک غرب بنوازند متوجه تفاوت اجرا خواهیم شد.
نتوانستم
قضاوت کنم که موسیقیِ «خوابهای طلایی»، ایرانی یا غربی است. گاه به
موسیقی غرب و گاه به موسیقی ایران نزدیکتر است، شاید بشود «خوابهای
طلایی» را در گروهِ «موسیقی تلفیقی» به شمار آورد. تا جایی که کارهای «جواد معروفی» را در «برنامهی گلها» شنیدهام، از «موسیقیِ کلاسیک غرب» در خدمتِ «موسیقی کهن ایران» استفاده میکرد و برخلاف «خوابهای طلایی» کمتر نشانی از «موسیقی غرب» در آنها دیده میشود. امروز با بحثهای «جهانی سازی» و «گفتوگوی تمدنها»
فرهنگها چنان به هم نزدیک شدهاند که گاه تشخیص هویتِ راستین آنها مشکل
است و باید معیارهای تازهتری برای گوش کردن به موسیقی انتخاب کرد.
برداشتی آزاد از جلد و متن آلبوم
«دربردارندهی کاور روی جلد»
گذرواژه: www.delnavazha.blogfa.com
Archives Have 10% of the Information for Restoration
+ نگاشته شد در یکشنبه دوازدهم مهر 1388 8:30 بهدست دلنواز
|
